Ένας από τους μεγαλύτερους μυκηναϊκούς λαξευτούς τάφους που έχουν βρεθεί μέχρι σήμερα στην Ελλάδα ήρθε στο φως στο Προσήλιο του Δήμου Λεβαδέων, κοντά στον Ορχομενό.

Πρόκειται για τον 9ο σε μέγεθος τάφο, από τους 4.000 που έχουν ανακαλυφθεί τα τελευταία 150 χρόνια. Άνηκε σε έναν άντρα 40-50 ετών, ο οποίος είχε σημαντική κοινωνική θέση στην τοπική μυκηναϊκή εξουσία. Χρονολογείται περίπου στα μέσα του 14ου αι. π.Χ.. Σύμφωνα με τους αρχαιολόγους, ο λόγος που διατηρήθηκε σε καλή κατάσταση, είναι η κατάρρευση της στέγης κατά την αρχαιότητα. Ο τάφος έμοιαζε με σπήλαιο, ενώ ο νεκρός μετακινήθηκε μερικά μέτρα λόγω της πτώσης της οροφής. Αριστερά η πρόσοψη του μνημειακού τάφου και της ξερολιθιάς που έφραζε την είσοδο. Δεξιά,εργασίες τεκμηρίωσης της ανασκαφής του δρόμου που οδηγούσε στον τάφο.

Ένας λαξευτός δρόμος μήκους 20 μέτρων οδηγεί στον νεκρικό θάλαμο 42 τ.μ. Η οροφή, η  οποία κατέρρευσε, είχε σχήμα δίρριχτης στέγης 3,5 μέτρων. Τον νεκρό συνόδευαν αγγεία, τμήματα από χαλινάρια αλόγων, εξαρτήματα τόξου, περόνες, ένα σφραγιστικό δαχτυλίδι και κοσμήματα.

Η ανασκαφή του δρόμου που οδηγούσε στον τάφο σε εξέλιξη. Φωτογραφία: Γιάννης Γαλανάκης Η πρώτη φορά που οι αρχαιολόγοι εντόπισαν κοσμήματα σε ανδρικό τάφο, ήταν στον τάφο του Πολεμιστή στην Πύλο, ο οποίος βρέθηκε το 2015.  Η συγκεκριμένη ανακάλυψη αμφισβητεί τη μέχρι τώρα πεποίθηση ότι τα κοσμήματα συνόδευαν κυρίως γυναίκες στην τελευταία τους κατοικία. Ζεύγος στομίδων (εξαρτημάτων χαλιναριών αλόγων), όπως βρέθηκαν στην ανασκαφή. Επίσης, ο τάφος του Προσηλίου έχει άλλη μια μοναδικότητα.

Σε αντίθεση με τους περισσότερους μυκηναϊκούς τάφους, τα αντικείμενα που βρέθηκαν στο Προσήλιο συσχετίζονται με τον μοναδικό νεκρό που ενταφιάστηκε εκεί. Αριστερά, επικασσιτερωμένη κύλικα με μία λαβή.  Δεξιά, ψευδόστομος αμφορέας με γραπτή διακόσμηση. Φωτογραφία: Γιάννης Γαλανάκης. Οι αρχαιολόγοι εικάζουν ότι ο τάφος σχετίζεται με το ανακτορικό κέντρο του μυκηναϊκού Ορχομενού, που ήταν το σημαντικότερο κέντρο της βόρειας Βοιωτίας και άκμασε την πρώιμη Μυκηναϊκή περίοδο μεταξύ 2.000 και 1.200 π.Χ. Εργασίες τεκμηρίωσης των οστών στο εσωτερικό του ταφικού θαλάμου. Φωτογραφία: Γιάννης Γαλανάκης.

Η ανασκαφή πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο πενταετούς προγράμματος συνεργασίας ανάμεσα στο Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού/Εφορεία Αρχαιοτήτων Βοιωτίας και της Βρετανικής Σχολής Αθηνών/Πανεπιστήμιο του Cambridge. Επικεφαλής είναι η δρ. Αλεξάνδρα Χαραμή, Προϊσταμένη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Βοιωτίας και ο δρ. Γιάννης Γαλανάκης, Επίκουρος Καθηγητής του Πανεπιστημίου του Cambridge.

Φωτογραφίες: Γιάννης Γαλανάκης.